Leasing konsumencki to leasing dla osoby prywatnej, która nie bierze auta na potrzeby firmy. Leasingodawca kupuje samochód i oddaje ci go do używania na kilka lat. Płacisz raty, a auto przez cały ten czas należy do firmy leasingowej. Na koniec, jeśli umowa to przewiduje, wykupujesz je.
PKO Leasing opisuje leasing konsumencki jako leasing dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i jako alternatywę dla kredytu konsumenckiego. Ten tekst wyjaśnia, jak taka umowa działa, kiedy prawo traktuje ją jak kredyt i co wiadomo o jej przekazaniu innej osobie.
Jak działa leasing konsumencki
Podstawę daje Kodeks cywilny (art. 709¹). Leasingodawca kupuje rzecz od sprzedawcy i oddaje ci ją do używania na oznaczony czas. Ty płacisz raty. Ich suma jest co najmniej równa cenie, jaką firma zapłaciła za rzecz. Kodeks wymaga dla tej umowy formy dokumentowej (art. 709²).
Konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w sprawie niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹). Leasing konsumencki to więc nie inny typ umowy, tylko zwykły leasing z inną stroną.
W praktyce przebieg wygląda tak:
- Wybierasz auto i składasz wniosek do leasingodawcy.
- Leasingodawca ocenia twoją sytuację finansową i podejmuje decyzję.
- Firma kupuje auto, a ty odbierasz je do używania.
- Płacisz raty przez czas wskazany w umowie.
- Po ostatniej racie wykupujesz auto albo je oddajesz, zgodnie z umową.
Kodeks przewiduje też przypadek, w którym leasingodawca zobowiązał się przenieść na ciebie własność auta bez dodatkowej opłaty. Wtedy możesz żądać przeniesienia własności w ciągu miesiąca od końca umowy, chyba że strony ustaliły inny termin (art. 709¹⁶).
Kiedy leasing konsumencki prawo traktuje jak kredyt
Ustawa o kredycie konsumenckim nie obejmuje leasingu, w którym nie musisz kupić auta na koniec umowy (art. 4 ust. 1 pkt 2). Jeśli umowa nakłada na ciebie obowiązek wykupu, ustawa ma zastosowanie. Tak samo jest, gdy obowiązek wykupu na żądanie firmy wynika z osobnej umowy (art. 4 ust. 4).
KNF (Komisja Nadzoru Finansowego) opisuje to tak: firma, która zawiera z konsumentem leasing z obowiązkiem nabycia rzeczy, jest kredytodawcą. Według KNF taka umowa jest bliska sprzedaży na raty. Jeśli firma nie jest bankiem i spełnia warunki instytucji pożyczkowej, prowadzi działalność dopiero po wpisie do rejestru prowadzonego przez KNF (art. 59aa). Od 1 stycznia 2024 r. KNF nadzoruje instytucje pożyczkowe.
Zanim podpiszesz umowę, ustal więc jedno: czy na koniec musisz kupić auto. Od odpowiedzi zależy, jakie prawa ci przysługują.
Co ci daje ustawa, gdy ma zastosowanie
Przy leasingu z obowiązkiem wykupu masz te same podstawowe prawa co przy kredycie konsumenckim:
- Firma ocenia twoją zdolność przed zawarciem umowy (art. 9). Korzysta z informacji od ciebie albo z baz danych.
- Umowa podaje między innymi rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO) i całkowitą kwotę do zapłaty (art. 30).
- Masz 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny (art. 53).
UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w poradniku o pożyczkach radzi sprawdzić, czy firma figuruje w rejestrze KNF, i zwrócić uwagę na RRSO. Te same pytania zadaj przy leasingu konsumenckim objętym ustawą.
Przy leasingu bez obowiązku wykupu tej ochrony z ustawy nie masz. Wtedy twoje prawa wynikają z Kodeksu cywilnego i z samej umowy. Przeczytaj ją ze szczególną uwagą.
Kredyt czy leasing konsumencki
| Pytanie | Leasing konsumencki | Kredyt na auto |
|---|---|---|
| Kto jest właścicielem auta w trakcie spłaty? | Leasingodawca | Ty, bo kupujesz auto za pieniądze z kredytu |
| Co dzieje się na koniec? | Wykup albo zwrot, zgodnie z umową | Spłacasz ostatnią ratę |
| Czy obejmuje go ustawa o kredycie konsumenckim? | Tylko przy obowiązku wykupu | Tak |
Różnica w koszcie wynika z konkretnych ofert, nie z rodzaju umowy. Nie podajemy typowych wpłat ani okresów, bo nie znaleźliśmy ich w źródłach, które leasingodawcy publikują. Jak porównać ratę i całkowity koszt, opisujemy w tekście przejęcie leasingu czy kredyt.
Czy leasing konsumencki można przekazać przez cesję
Cesja to przekazanie umowy leasingu innej osobie. Nowa osoba przejmuje raty i dalsze obowiązki. Na takie przejęcie musi się zgodzić leasingodawca, bo zmiana dłużnika wymaga zgody wierzyciela (art. 519 Kodeksu cywilnego).
Sprawdziliśmy opublikowane zasady cesji u kilku leasingodawców:
- mLeasing dopuszcza cesję tylko leasingu operacyjnego. Przejmujący prowadzi dochodową działalność gospodarczą od co najmniej 6 miesięcy.
- Santander Consumer Multirent opisuje warunki cesji umowy leasingu, ale nie podaje osobnych zasad dla konsumentów.
Nie znaleźliśmy opublikowanych zasad cesji leasingu konsumenckiego. Nie wiemy więc, czy dany leasingodawca na nią pozwala i na jakich warunkach. Jeśli masz taką umowę i chcesz ją przekazać, zapytaj leasingodawcę na piśmie, zanim wystawisz ogłoszenie. Więcej o tym, jak osoba bez firmy podchodzi do przejęcia leasingu, piszemy w tekście o cesji na osobę prywatną.
Przejmujący także przechodzi ocenę. Hasła o przejęciu leasingu bez sprawdzania historii w Biurze Informacji Kredytowej (BIK) omawiamy w tekście leasing bez BIK.
Lista pytań przed podpisaniem umowy
- Czy umowa nakłada na mnie obowiązek wykupu auta?
- Jakie są RRSO i całkowita kwota do zapłaty?
- Czy firma figuruje w rejestrze instytucji pożyczkowych, jeśli nie jest bankiem?
- Jak i w jakim terminie mogę odstąpić od umowy?
- Czy umowę da się przekazać innej osobie i na jakich warunkach?
Odpowiedzi na pytania 1, 2 i 5 poproś na piśmie. Porównasz wtedy oferty na tych samych zasadach.
Podsumowanie
Leasing konsumencki to leasing zawarty przez osobę bez firmy. Gdy umowa przewiduje obowiązek wykupu, prawo traktuje ją jak kredyt konsumencki i daje ci ocenę zdolności, informację o RRSO oraz 14 dni na odstąpienie. Bez obowiązku wykupu tej ochrony nie ma. Zasady przekazania umowy innej osobie ustalasz z leasingodawcą, bo żaden ze sprawdzonych przez nas leasingodawców ich nie publikuje.
Wolisz przejąć auto z trwającej umowy zamiast podpisywać nową? Zobacz ogłoszenia cesji samochodów osobowych i przed rozmową ze sprzedającym ustal z leasingodawcą, czy przyjmie cię jako nowego klienta.
