Tak, auto z leasingu na firmę możesz po zakończeniu umowy wykupić na siebie, ale tylko wtedy, gdy umowa przewiduje wykup. Sam wykup prywatny nie zamyka sprawy podatkowej. Jeśli leasing był operacyjny i auto jeździło w Twojej firmie, jego sprzedaż przez 6 lat nadal liczy się jako przychód firmy.
Ten tekst jest dla osoby, której własna umowa właśnie się kończy. Jeśli dopiero przejmujesz cudzy leasing i chcesz wiedzieć, czy po cesji kupisz auto, przeczytaj tekst o tym, czy po cesji leasingu można wykupić auto. Wszystkie możliwości na koniec umowy zebraliśmy w przewodniku koniec leasingu, co dalej.
Fakty prawne i podatkowe w tym tekście mają link do przepisu albo interpretacji podatkowej. Przykład z datami jest ilustracją. Miejsca, w których sami odczytujemy przepis, oznaczamy wprost.
Czy masz prawo do wykupu
Kodeks cywilny opisuje leasing jako oddanie rzeczy do używania na czas oznaczony w zamian za raty (art. 709^1 Kodeksu cywilnego). Ustawa nie daje ogólnego prawa do kupienia auta po końcu umowy. Prawo do wykupu, jego cenę i termin zapisuje się w umowie leasingu.
Kodeks zawiera jedną regułę o końcu umowy. Jeśli firma leasingowa obiecała przenieść na Ciebie własność bez dodatkowej zapłaty, możesz tego żądać w ciągu miesiąca od końca leasingu. Strony mogą umówić inny termin (art. 709^16).
Kwotę wykupu znajdziesz w umowie albo w harmonogramie spłat. Nie szacuj jej sam i nie bierz liczby z cudzej umowy. Jeśli w dokumentach jej nie ma, poproś firmę leasingową o pismo z kwotą i datą. Wykup to inna kwota niż kapitał pozostały, czyli niespłacona część wartości auta.
Na kogo faktura za wykup
Fakturę za wykup wystawia firma leasingowa. Jej zasady decydują, czy wystawi ją na Ciebie prywatnie, czy tylko na firmę, która zawarła umowę. Zapytaj o to na kilka tygodni przed ostatnią ratą.
Możliwe są dwie drogi, o ile firma leasingowa na nie pozwala:
| Droga | Na kogo faktura | Co dzieje się z autem |
|---|---|---|
| Wykup na firmę i przeniesienie | na Twoją firmę | firma przekazuje auto do majątku prywatnego |
| Wykup od razu na siebie | na Ciebie prywatnie | auto nie wchodzi do majątku firmy |
Każda z tych dróg ma inne skutki dla VAT. Opisujemy je niżej.
VAT przy wykupie na cele prywatne
Ustawa o VAT traktuje jak sprzedaż także nieodpłatne przekazanie towarów firmy na cele osobiste właściciela. Warunek: przy zakupie tych towarów przysługiwało mu prawo do odliczenia VAT (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT). Jeśli więc auto weszło do firmy z prawem do odliczenia, jego późniejsze przekazanie do siebie podlega VAT.
Inną sytuację oceniła interpretacja indywidualna z 27 czerwca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL1-2.4012.240.2024.1.DS). Fakty były takie:
- przedsiębiorca rozliczał VAT i używał auta w leasingu operacyjnym,
- faktura za wykup trafiła na numer NIP jego firmy,
- nie zaksięgował tej faktury i nie odliczył z niej VAT,
- od razu po wykupie przeznaczył auto wyłącznie na cele prywatne.
Organ uznał, że przeznaczenie auta na cele prywatne w chwili wykupu nie podlega VAT. Nie trzeba też korygować VAT odliczonego wcześniej z rat i kosztów używania auta. Ta interpretacja opisuje jedną sprawę. Jeśli odliczyłeś VAT z faktury za wykup albo auto przez jakiś czas służyło firmie po wykupie, Twoje fakty są inne.
PIT: sprzedaż w ciągu 6 lat to przychód firmy
Ustawa o PIT zalicza do przychodów firmy sprzedaż rzeczy, które służyły firmie na podstawie leasingu operacyjnego (art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT). Ta reguła działa także wtedy, gdy przed sprzedażą wycofasz auto z działalności. Przestaje działać po 6 latach liczonych od pierwszego dnia miesiąca po miesiącu wycofania (art. 10 ust. 2 pkt 4).
Obie reguły stosuje się do rzeczy nabytych po 31 grudnia 2021 r. (art. 51 ustawy zmieniającej). Wykup zrobiony dziś to nabycie po tej dacie.
Nasze odczytanie. Ustawa mówi o wycofaniu z działalności i nie wymienia wykupu z nazwy. Przy wykupie od razu na siebie auto przestaje służyć firmie w miesiącu wykupu. Dlatego 6 lat liczymy od pierwszego dnia kolejnego miesiąca.
Przykład z datami. Wykupujesz auto na siebie w listopadzie 2026 r. Sześć lat biegnie od 1 grudnia 2026 r. Sprzedaż przed 1 grudnia 2032 r. wykazujesz jako przychód firmy, według jej formy opodatkowania. Po tym dniu sprzedaż ocenia się według zasad dla rzeczy prywatnych.
Te zasady też mają termin. Sprzedaż rzeczy prywatnej jest źródłem przychodu, gdy nastąpi przed upływem pół roku od końca miesiąca nabycia (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d). Konsekwencje sprzedaży opisujemy osobno w tekście o tym, jak rozliczyć sprzedaż samochodu po wykupie z leasingu.
Amortyzacja i księgowanie
Przy wykupie na siebie auto nie trafia do ewidencji środków trwałych firmy, więc firma go nie amortyzuje. Tak było też w sprawie z interpretacji opisanej wyżej.
Przy wykupie na firmę wartością początkową auta jest cena nabycia (art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT). Dla samochodu osobowego odpisy są kosztem tylko do limitu wartości auta (art. 23 ust. 1 pkt 4):
| Rodzaj auta | Limit wartości |
|---|---|
| elektryczne albo na wodór | 225 000 zł |
| spalinowe, emisja CO2 poniżej 50 g/km | 150 000 zł |
| spalinowe, emisja CO2 od 50 g/km | 100 000 zł |
Ustawa nie opisuje osobno, jak zaksięgować fakturę za wykup, gdy auto od razu przechodzi do Ciebie. W sprawie z interpretacji przedsiębiorca tej faktury nie zaksięgował. Nie traktuj tego jako ogólnej reguły dla każdej firmy.
Plan na ostatnie raty
- Znajdź w umowie zapis o wykupie, jego kwotę i termin.
- Zapytaj firmę leasingową, na kogo wystawi fakturę i jakich dokumentów potrzebuje.
- Ustal, czy z faktury za wykup odliczasz VAT. Od tego zależy, który przepis o VAT Cię dotyczy.
- Zapisz miesiąc wykupu. Od następnego miesiąca liczysz 6 lat dla sprzedaży.
- Przygotuj pieniądze na wykup na dzień terminu.
Wykup na siebie czy cesja przed końcem
Wykup ma sens, gdy chcesz zostać przy tym aucie na lata. Jeśli planujesz je sprzedać, porównaj go z cesją przed ostatnią ratą.
| Pytanie | Wykup na siebie | Cesja przed końcem |
|---|---|---|
| Ile gotówki potrzebujesz | kwotę wykupu z umowy | nie płacisz wykupu |
| Kto ma auto na końcu | Ty | osoba, która przejęła umowę |
| Co z podatkiem | 6 lat zasad dla sprzedaży z firmy | rozliczasz samą cesję |
Cesję zatwierdza firma leasingowa, więc zostaw czas na jej decyzję. Rozliczenie samej cesji opisujemy w tekście cesja leasingu a VAT.
Nie chcesz wykupu? Dodaj ogłoszenie o cesji, zanim umowa się skończy. Chcesz zobaczyć, jak inni opisują swoje umowy? Przeglądaj ogłoszenia samochodów osobowych.
